Wagony osobowe

Wagony typu 1Aw

Wagony typu 1Aw były pierwszymi powojennymi znormalizowanymi wagonami pasażerskimi dla kolei wąskotorowych. W latach 1954-1957 w Fabryce Wagonów w Świdnicy wyprodukowano łącznie 126 egzemplarzy dla toru o rozstawie 750 mm. Pierwotnie powstały jako wagony 3 klasy (oznaczenie Cx), później przemianowane zostały na 2 klasę (oznaczenie Bx, później Bxhpi). Wagon posiada stalowe pudło podparte na dwóch dwuosiowych wózkach o jednostopniowym usprężynowaniu. Wyposażony jest w pneumatyczny hamulec zespolony. Pierwotnie pojazdy te posiadały ogrzewanie parowe zasilane z lokomotywy, później było ono sukcesywnie przebudowywane w ramach napraw okresowych kolejnych wagonów na niezależne wodne.

W Środzie Wielkopolskiej stacjonują obecnie 4 wagony tego typu. W latach 2015 – 2023 łącznie trzy z nich zostały poddane kompleksowym naprawom, dzięki którym nadal stanowią trzon parku wagonów osobowych na ŚKP.

Wagon typu 3Aw

Wagony 3Aw powstały jako rozwinięcie konstrukcji eksportowych wagonów 2Aw produkowanych dla Związku Radzieckiego i będących wprost rozwinięciem konstrukcyjnym typu 1Aw. W latach 1959-1960 w Państwowej Fabryce Wagonów we Wrocławiu wyprodukowano dla PKP 75 egzemplarzy. Kilka z tych wagonów prosto z fabryki trafiło do Środy Wielkopolskiej, lecz później zastąpiono je wagonami 1Aw.

Pudło wagonu oparte jest na dwóch dwuosiowych wózkach o udoskonalonej względem typu 1Aw konstrukcji, dzięki czemu jego bieg przy wyższych prędkościach jest spokojniejszy, a prędkość konstrukcyjna wynosi aż 60 km/h. Oprócz wyglądu zewnętrznego, wagon ten różni się od typu 1Aw nieco większym przedziałem pasażerskim, kosztem jednak wielkości przedsionków. Charakterystyczną cechą jest sposób otwierania drzwi, które na zawiasach otwierają się do środka wagonu.

W Środzie stacjonuje obecnie tylko jeden wagon tego typu, który trafił tutaj w końcu lat 90. XX wieku, przekazany z Kaliskiej Kolei Dojazdowej. W latach 2016 – 2023 nosił charakterystyczne, niebiesko-kremowe malowanie – niemal dokładnie takie, w jakim wyjechał z fabryki w 1960 roku i w jakim wagony tego typu kursowały przed laty do Kobylegopola. W latach 2024-2025 został poddany naprawie głównej, obejmującej kompleksowy remont podwozia, pudła oraz wnętrza, dzięki czemu powrócił do ruchu na jesieni 2025 r.

Wagony letnie

Wagony letnie to pojazdy występujące na kolejach wąskotorowych powszechnie i jednocześnie są często trudne do sklasyfikowania. Zwykle są to byłe wagony towarowe kryte, a rzadziej węglarki, które zostały przystosowane do przewozu pasażerów, umożliwiając im obcowanie z przyrodą. Niekiedy były to też standardowe wagony pasażerskie, których pozbawiono szyb w oknach.

Średzka Kolej Powiatowa dysponuje obecnie czterema czynnymi wagonami letnimi. Wszystkie z nich powstały poprzez przebudowę krytych wagonów towarowych.

Wagony osobowe typu A20DP

Wagony osobowe typu A20DP produkowane były na zamówienie PKP w drugiej połowie lat 80. w rumuńskich zakładach „FAUR” w Bukareszcie. Cechują się samonośną konstrukcją pudła oraz, podobnie jak wagon 3Aw, dwustopniowym usprężynowaniem. Są to obecnie jedyne na naszej kolei wagony w których osie prowadzone są bezluzowo – za pośrednictwem wahaczy.

Średzka Kolej Powiatowa dysponuje obecnie trzema takimi wagonami. Wcześniej stały one wraz z lokomotywą serii Lyd1 jako pomnik w Miliczu, skąd zostały przekazane wiosną 2022 roku dzięki uprzejmości Burmistrza Gminy Milicz, p. Piotra Lecha. Pomimo, iż w przeszłości były ofiarami aktów wandalizmu, ich ogólny stan daje duże nadzieje na przywrócenie ich do ruchu. Obecnie wagony oczekują na wykonanie niezbędnych napraw, po przeprowadzeniu których sukcesywnie będą włączane do eksploatacji.